Καλαμοκανάς (Himantopus himantopus)

Περιγραφή

Ο Καλαμοκανάς έχει μαύρο ράμφος που μοιάζει με βελόνα, χαρακτηριστικά έντονα ροζ πόδια, μαύρη πλάτη, μαύρα φτερά και λευκό κάτω μέρος (3) (4). Κατά την πτήση του τα πόδια του συνήθως είναι μαζεμένα πίσω από την ουρά του (4) (5). Τον χειμώνα το κεφάλι του είναι λευκό-γκρίζο και το καλοκαίρι φέρει ποικίλα γκρίζα ή μαύρα στίγματα στο κεφάλι του (3). Το αρσενικό είναι ελαφρώς μεγαλύτερο και έχει πιο σκούρο και γυαλιστερό πράσινο μανδύα από το θηλυκό (3).

Κάλεσμα

Το κάλεσμα του Καλαμοκανά ποικίλει, από ένα απότομο “kyep”, και επαναλαμβανόμενους ήχους όπως “kreeek kreeek”, “kek kek” και “kiu”. Οι ήχοι του Καλαμοκανά αναγνωρίζονται εύκολα από το χαρακτηριστικό ρινικό, μικρό και ελαφρύ «βέλασμα» (3).

Συμπεριφορά

Είναι κοινωνικό πουλί και βρίσκεται σε μικρές ομάδες των 15 ατόμων. Μερικά πουλιά αναπαράγονται ατομικά ενώ άλλα αναπαράγονται σε αποικίες αρκετών εκατοντάδων ζευγών (6). Συναθροίζονται σε μεγάλα σμήνη των χιλιάδων πουλιών για να μεταναστεύσουν το χειμώνα ή για να φωλιάσουν (6). Γενικά δεν είναι ανταγωνιστικά όσον αφορά την περιοχή τους, αλλά κατά την αναπαραγωγική περίοδο προστατεύουν και ανταγωνίζονται για τις φωλιές τους (7).

Περιβάλλον

Οι Καλαμοκανάδες ζουν σε αλμυρούς υγρότοπος ή περιοχές με γλυκό νερό όπως λιμνούλες, λασπότοπους, πρόσφατα πλημμυρισμένα λιβάδια, ορυζώνες, βάλτους και ποτάμια (6). Είναι πιο κοινοί σε αλμυρό περιβάλλον (3).

Αναπαραγωγή

Η αναπαραγωγική περίοδος είναι από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο. Κατά την αναπαραγωγή προτιμούν περιοχές με ρηχό νερό (6). Οι φωλιές τους είναι ρηχές και φτιάχνονται από λάσπη ή άμμο, φύλλα και γρασίδι (5). Γεννούν μια φορά από τρία με τέσσερα αυγά και η εκκόλαψη διαρκεί 24 ημέρες (5) (4). Οι Καλαμοκανάδες μπορεί να αναπαράγονται μοναχικά, σε μικρές αποικίες των δύο έως και 50 ζευγών ή μεγαλύτερες αποικίες αρκετών εκατοντάδων ζευγών, που βοηθούν στην προστασία της περιοχής τους από εναέριους εχθρούς (7).

Κατανομή

Η λίστα των απειλούμενων ειδών κατατάσσει τον Καλαμοκανά ως μόνιμο είδος στις περισσότερες περιοχές της Ευρώπης εκτός από τη Σκανδιναβία. Είναι επίσης μόνιμο είδος στην Αφρικανική ήπειρο και κατά μήκος της Ιαπωνίας και της Νοτιοανατολικής Ασίας (6). Ο παγκόσμιος πληθυσμός του υπολογίζεται σε 360.000 με 2.3 εκατομμύρια άτομα, σε υπολογιζόμενο παγκόσμιο εύρος κατανομής των 10 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων (6).

Μετανάστευση

Από τον Αύγουστο μέχρι τον Νοέμβριο τα βορειότερα πουλιά μεταναστεύουν στην Αφρική, νότια της Σαχάρας, και οι μεσογειακοί πληθυσμοί περνούν εκεί τον χειμώνα τους (3) (6). Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο επιστρέφουν στις βόρειες περιοχές τους (6).

Διατροφή

Ο Καλαμοκανάς τρέφεται με υδρόβια έντομα και άλλα μικρά υδρόβια ασπόνδυλα όπως οστρακοειδή και μαλάκια. Γυρίνοι, μικρά ψάρια και αυγά ψαριών αρπάζονται από την επιφάνεια του νερού (4) (5) (6). Σπάνια τρέφονται με καρπούς (6). Το σκουλήκι Arenicola marina είναι σημαντικό συστατικό της διατροφής του Καλαμοκανά, ο οποίος με το μακρύ ράμφος του καταφέρνει και πιάνει το σκουλήκι μέσα στην τρύπα του.

Εχθροί

Ο Καφέ αρουραίος (Rattus novegicusI) αν και συνήθως συναντάται σε ανθρώπινα περιβάλλοντα, μερικές φορές βρίσκεται και σε χωράφια και βάλτους (8). Είναι ο κυριότερος εχθρός των αυγών του Καλαμοκανά σε κοινοτικούς πληθυσμούς στη Νοτιοδυτική Ισπανία (7).

Κατάσταση Προστασίας

Μικρή ανησυχία (1)

Αναφορές

Μετάφραση περιγραγης από τη Δήμητρα Αθανασίου (2009)

1)      IUCN (2009) IUCN Red List of Threatened Species [online] Available:

http://www.iucnredlist.org [date accessed: 22/06/2009]

2)      Bird Life International (2009) Species Factsheet: Himantopus novaezelandiae [online] Available:

http://www.birdlife.org [date accessed: 05/05/2009]

3)      Jonsson. L. (1992) Birds of Europe, Christopher Helm Ltd, London

4)      Perrins. C. (1987) Collins New Generation Guide to the Birds of Britain and Europe, Collins, London

5)      Hume. R. (2002) RSPB Complete Birds of Britain and Europe, Dorling Kindersley, London

6)      Bird Life International (2008) Species factsheet: Himantopus himantopus [online] Available:

http://www.birdlife.org [date accessed: 05/05/2009]

7)      Cuervo. J.J. (2005) Hatching success in Avocet Recurvirostra avosetta and Black-winged Stilt Himantopus himantopus, Bird Study, 52:166–172

8)      Sterry. P. (2000) Complete Mediterranean Wildlife, Harpers Collins Publishers, London

Comments are closed.